Posts

Showing posts from March, 2022

कठीण काळ एक वरदान

Image
आलिया भोगासी असावे सादर....      चित्ती असू द्यावे समाधान...... चांगला काळ, कठीण काळ प्रत्येकाच्याच आयुष्यात असतो. न नित्यम् लभते दुःखम्, न नित्यम् लभते सुखम् सुखदुःखाचे हे चक्र म्हणजेच जीवन, आयुष्य. कठीण काळ टाळता येत नाही परंतु योग्य आचरणाने त्यातून बाहेर पडता येते. विहीर नेहमी उन्हाळ्यातच खणतात. उन्हाळ्यात पाणी लागले तर पाण्याची कधीच कमतरता पडत नाही तसेच कटरीना कठीण प्रसंगात माणूस सतत टिकून राहिला तर आयुष्यात कधीच डगमगत नाही. कठीण दिवसात कसोटीच्या काळातच माणसाला स्वतःची ओळख पटते. याच काळात त्याला जगाचे खरे स्वरूप समजते. आनंदाच्या काळात सगळेच आपले असतात. त्यामुळे आपला परका कोण या काळामुळे समजते. वाईट काळात मित्रांची परीक्षा होते.  कसोटीच्या काळामध्ये श्रद्धा व भाव जागृत होतात. मनुष्यामध्ये अंतर्बाह्य बरेच बदल होतात. त्यातली उत्कटता जागी होते.  चांगल्या काळात अनेक आवडत्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष होते. माणूस स्वतःची ओळख विसरलेला असतो. त्यामुळे विपत्ती काळात त्याच्या दुर्लक्षिलेल्या कला, जाणिवा पुन्हा जागृत होतात.  मनुष्य अंतर्मुख होऊन आत्मचिंतन करायला लागतो. चा...

रंगपंचमी....आयुष्य रंगीत आहे

Image
निसर्गातील व अंतरातील विविध रंगांचे प्रकटीकरण करणारा, बाह्य रंग बघता बघता "अंतरंगात" डोकवायला लावणारा उत्सव म्हणजे रंगपंचमी. कोणताही रंग चांगला किंवा वाईट नसतो. बघणार्‍यांची नजर व परिस्थिती यावर सर्व अवलंबून असते .  विविधता ही तर सृष्टीची परंपरा. विविध रंगांनी रंगलेली ही वसुंधरा आणि रंगांची उधळण करीत येणारा वसंत ऋतू मनाला भावून जातात. आकाशाचा निळा रंग, उगवतीचा केशरी भगवा रंग, गर्द हिरवी वनराई, लालभडक गुलमोहर, मनाला कमालीचा भावणारा नीलमोहर, काळ्याकुट्ट आकाशात पसरणारे पांढरे शुभ्र चांदणे, मावळतीच्या सोनेरी छटा अशी विविध रंगांची मुक्त हस्ताने निसर्ग उधळण करत असतो.  एक वा अनेक रंगांच्या मिश्रणाने अजूनही वेगळाच रंग तयार होतो. प्रत्येक रंगाला देखील विविध छटा आहेत. डाळिंबी ,तांबट, सोनेरी चंदेरी, अबोली, कोरांटी, शेवाळी, आकाशी, गुलमुक्षी, पारवा , पोपटी असे हजारो विविध प्रकार आहेत. लाल आणि तांबडा हे दोन रंग वेगवेगळे आहेत.  स्थळ कालपरत्वे रंगानाही विविध अर्थ असतात. रंगांचे मिश्रण योग्य असावे लागते. दोन रंग एकमेकांना पूरक असावे लागतात. या रंगांना एकत्र आणणाऱ्या कुंचल्याचीही कमाल ते...

सुखाचा महामंत्र.......

Image
  एकदा एक महिला एका जंगलातून जात होती. तिच्या एका हातात एक पिशवी तर दुसऱ्या हातात तिचे बाळ होते. तिला प्रवासात एक मनुष्य भेटला. त्यामुळे तिला आधार वाटला. एक मोठी टेकडी ओलांडून जायचे होते. माणसाने तिच्या हातातील पिशवी घेतली व बाळ महिलेच्या कडेवर होते. टेकडी चढून गेल्यावर मनुष्य खूपच दमलेला होता. त्याने महिलेला विचारले, ताई तू दमली नाहीस का ? त्या बाईने खूप छान उत्तर दिले, "ओझे तर आपण घेतलेत ,माझ्याकडे तर फक्त माझे बाळ होते". मनुष्य पिशवीला ओझे समजत होता व ती भगिनी बाळाला ओझे समजत नव्हती. आपले काम म्हणजे आपला आनंद आहे, ओझे नाही हे कबूल केले की जीवन अतिशय सुंदर होते.   या जीवनात नरदेह अत्यंत दुर्लभ आहे. मिळालेला जन्माचे सार्थक करणे मनुष्याच्या हातात आहे. आयुष्य म्हणजे सुखदुःखाची गुंफण. चक्र ज्याप्रमाणे फिरत राहते  , खालची आरी वर जाते वरची आरी खाली येते त्याप्रमाणेच सुख वा दुःख कायम राहत नाही. जीवन ही एक तपस्या आहे. जीवन जगण्याची हातोटी ही एक कला आहे.  आयुष्य कधीही  स्थिर राहत नाही. नदीच्या प्रवाहाप्रमाणे ते अखंड वाहत असते. मात्र या प्रवासात आपल्या मार्गात हिरवळ फुल...

होळी आणि धुलीवंदन

Image
फाल्गुन महिन्यातील पौर्णिमेला होळी पौर्णिमा असेही म्हणतात. हिंदू पंचांगातील हा शेवटचा सण आहे. उत्कट भव्य ते घ्यावे.... मळमळीत अवघे टाकावे... चांगल्या गोष्टींचा स्वीकार करावा वाईट गोष्टींचा त्याग करावा. आपल्यातील वाईट गोष्टी, अपप्रवृत्तीना नष्ट करणे ही होळी साजरी करण्यामागची प्रमुख विचारसरणी. हिरण्यकश्यपूने प्रल्हादाला मारण्याचे खूप प्रयत्न केले पण त्यात त्याला यश आले नाही. हिरण्यकश्यपुची बहिण होलिका हिला अग्नीपासून काहीही इजा होणार नाही असा वर प्राप्त होता. त्याचा फायदा घेऊन हिरण्यकश्यपूने वाळलेल्या काट्याकुट्यांपासून एक मोठा ढीग तयार केला. होलिका प्रल्हादाला घेऊन त्यामध्ये जाऊन बसली. पण प्रत्यक्ष मात्र उलटेच झाले प्रल्हाद हरिनाम घेण्यात दंग होता त्याला काहीच इजा झाली नाही होली केला मात्र दाह जाणवू लागला होलिका जळून खाक झाली आणि प्रल्हाद मात्र सुरक्षित राहिला. तेव्हापासून होळी साजरी करण्याची परंपरा सुरू झाली. असत्याला जाळून सत्याचा प्रकाश सर्वत्र पसरवणे हा होळी मागचा मुख्य उद्देश आहे. म्हणून होळीला महत्त्व आहे. पंचतत्वांमध्ये अग्नीचे स्थान महत्त्वाचे. अग्नी दाहक आहे. जे जे भक्ष म्हणून ...

मातृशक्तीचा वरदहस्त म्हणजेच महिला दिन जरूर वाचा

Image
महिलांचा सन्मान घरापासून सुरुवात व्हायला हवा. प्रत्येक पुरुषाने स्वतःची माता, बहीण, पत्नी याचा सन्मान सर्वप्रथम केला पाहिजे. आणि याला अनुसरून जगातील सर्व महिलांचा सन्मान करण्याचा संस्कार लहानपणा पासूनच मुलांवर व्हायला हवा. माता,भगिनिंविषयीचा आदर सर्वांनी, सर्व ठिकाणी व संपूर्ण वर्षभर जपणे ही भारतीय संस्कृती आहे. माता, भगिनी, पत्नी, मैत्रीण, सहकारी अशा विविध रुपात समाज घडवणारी स्त्री भारतीयांना पूर्वीपासूनच आदर्शवत आहे. अहल्या द्रौपदी सीता  तारा मंदोदरी तथा। पंचकन्या: स्मरेन्नित्यं महापातकनाशिनी:॥ असा हा पूर्वीपासून म्हटला जाणारा श्लोक आहे. पंचकन्यांचे केवळ स्मरण केले तर महापातकाचा नाश होतो . रामायण, महाभारतातल्या या स्त्री-व्यक्तिरेखा साऱ्यांच्याच आदर्श आहेत. जिजाऊ मासाहेबांमुळे छत्रपती शिवराय घडले. ज्ञानेश्वर माऊलींना मुक्ताईने साथ दिली. पत्नीने दिलेल्या खंबीर साथीमुळे हजारो पुरुषांनी यशाचे शिखर गाठले.   स्त्रीला स्वतःचे असे वेगळे कर्तृत्व विश्व नक्कीच आहे. समाजाला दिशा व ज्ञान देण्याचे काम कुटुंबापासून सुरू होते ते करताना स्त्री सरस्वती असते. तिच्या दूरदर्शीपणा मुळे...