Posts

Showing posts from October, 2026

शारदीय नवरात्री पुष्प ४: नवरात्रीच्या नवदुर्गां

Image
नवरात्रीच्या नवदुर्गां नवरात्रीच्या दिवसात देवीच्या नऊ रूपांची म्हणजेच 'नवदुर्गांची' पूजा केली जाते. नवदुर्गांचे महत्व आणि त्यांच्यापासून घ्यायचा बोध पुढीलप्रमाणे आहे: १ . शैलपुत्री (प्रतिपदा) महत्त्व: पर्वतराज हिमालय यांची कन्या असलेल्या शैलपुत्री या देवीचे रूप स्थिरतेचे, शौर्याचे आणि निसर्गाशी असलेल्या घट्ट नातेसंबंधांचे प्रतीक आहे. यांच्या एका हातात त्रिशूल आणि दुसऱ्या हातात कमळ शोभून दिसते. घ्यायचा बोध: जीवनात कितीही संकटे आली तरी पर्वतासारखे ठाम आणि अचल राहिले पाहिजे. २. ब्रह्मचारिणी (द्वितीया) महत्त्व: तपश्चर्या आणि ब्रह्मचर्याचे पालन करणारी ही देवी ज्ञान, तप, वैराग्य आणि विजयाची देवता आहे. यांच्या हातात जपमाळ आणि कमंडलू असतो. घ्यायचा बोध: जीवनात यशस्वी होण्यासाठी कठोर परिश्रम, संयम आणि सातत्यपूर्ण अभ्यासाची (तपाची) गरज असते. ३. चंद्रघंटा (तृतीया) महत्त्व: मस्तकावर घंटेच्या आकाराचा चंद्र धारण करणाऱ्या या देवीचे रूप अत्यंत शांत, धैर्यवान आणि दुष्टांचा संहार करणारे आहे. घ्यायचा बोध: संकटसमयी भयभीत न होता मनावर ताबा ठेवून धैर्याने व शांतपणे परिस्थितीचा सामना केला पाहिजे. ४. ...

शारदीय नवरात्र पुष्प ३ (आम्हाला प्रत्यक्ष दिसणारी/भेटणारी देवी म्हणजे आमची मातृशक्ती ).......

Image
शारदीय नवरात्र पुष्प ३ (आम्हाला प्रत्यक्ष दिसणारी/भेटणारी देवी म्हणजे आमची मातृशक्ती  )....... मातृशक्तीचे मूळ म्हणजे माता पार्वती. मूळ शक्तीची विविध रूपे म्हणजे माता लक्ष्मी, दुर्गा माता, सरस्वती माता. नवदुर्गा,  साडे तीन शक्तिपीठे ही सगळी ऊर्जेची केंद्र आहेत. पूर्वीच्या काळी स्त्री शक्ती जागृत होती.(ते पुढील भागात पाहू) पण प्रत्यक्ष आज, वर्तमानात आम्हाला या तेजाची अनुभूती घेता येते.  आपल्या कर्तृत्वाने, ज्ञानाने , तेजाने, शौर्याने, धाडसाने,  पराक्रमाने, संयमाने स्वतःची ओळख निर्माण करणारी मातृशक्ती आम्हाला आदर्शवत आहे. राष्ट्रपती, मुख्यमंत्री, मंत्री, जिल्हाधिकारी, न्यायाधीश, वकील, प्राध्यापक, पोलीस, सैनिक , शिक्षक, डॉक्टर, खेळाडू, शास्त्रज्ञ, गिर्यारोहक अशा विविध जबाबदाऱ्या पेलणाऱ्या आमच्या माता भगिनींचा आम्हाला अभिमान आहे. आम्ही सर्व सामाजिक घटक त्यांच्याप्रती कृतज्ञ आहोत.  सगळ्यांचा नामोल्लेख करणे शक्य होणार नाही म्हणूनच यशाची शिखरे पादाक्रांत करणाऱ्या सर्व माता भगिनींसाठी प्रतिकात्मक कृतज्ञता व्यक्त करूया. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीमध्ये, अनेक आघात सहन करून ...

शारदीय नवरात्र पुष्प २ ( रामवरदायिनी तुळजाभवानी माता)

Image
शारदीय नवरात्र पुष्प २ ( रामवरदायिनी तुळजाभवानी माता)  तुझा तू वाढवी राजा। शीघ्र आम्हासी देखता। परकीय आक्रमणाचा महाभयंकर काळ... आक्रमकांच्या घोड्यांच्या टापाखाली अवघा महाराष्ट्र होरपळून निघत होता... उभी पिके कापून नेली जात होती... आयाबाहिणी सुरक्षित नव्हत्या. औदासिन्य पसरले होते. सर्वांनाच आधार उरला नव्हता. त्या काळात समर्थ तुळजाभवानीला साकडे घालतात, हे  माते,  आता आमची सहन शक्ती संपत आलेली आहे, तू लवकर कृपा कर आणि या भूमीचे रक्षण करणाऱ्या राजाला बळ दे. तू दुर्गारुपात अनेक असुरांचा संहार केलेला आहेस हे आम्ही ऐकले आहे. पण आता नुसते ऐकणे नको प्रत्यक्ष प्रचिती दाखव. तुळजा भवानीच्या कृपेने महाराष्ट्र भूमीचे भाग्य पलटले. शिवछत्रपतींच्या रूपात आमचे तारणहार प्रकटले. शिवछत्रपती आमचा श्वास आहेत. आमचा प्रत्येक श्वास केवळ त्यांच्या कृपेमुळे आहे. शिवछत्रपतींच्या पावन पदस्पर्शाने पुनीत झालेली माती आम्ही मोठ्या अभिमानाने कपाळावर मिरवतो. आमच्या लेकीबाळी लेचेपेच्या नाहीत, त्या जिजाऊंच्या लेकी आहेत. त्या साक्षात रणरागिणी झाशीच्या राणीचे रूप आहेत. कुटुंबाला भक्कम आधार देता देता राष्ट्राला ...

शारदीय नवरात्र पुष्प १ ( जन्मदात्री आई आणि भारत माता )

Image
शारदीय नवरात्र पुष्प १ ( जन्मदात्री आई आणि भारत माता ) *शक्तीची साधना आणि उपासना म्हणजेच नवरात्री* ऊर्जा, चैतन्य म्हणजेच जीवन... चैतन्याचा सोहळा, उर्जेचे प्रकटीकरण म्हणजे नवरात्री. मात्रूदेवो भव... माता हे ऊर्जेचे पहिले रूप. तिच्यामुळे आम्ही हे जग बघितले. तिला त्रिवार वंदन. जिवापाड प्रेम करणाऱ्या आईची अनेक रूपे आम्ही अनुभवतो. प्रेम करणारी, काळजी करणारी, गहिवरणारी आई आणि प्रसंगी रुद्रावतार धारण करणारी, धीर देणारी, कुटुंबाला सावरणारी सुद्धा आईच. प्रसंगी बाळाला पाठीशी बांधून शत्रूशी लढा देणारे झाशीच्या राणीचे रूप सुद्धा आईचेच. आमचे हे राष्ट्र म्हणजे केवळ जमिनीचा एक तुकडा नाही देश म्हणजे मातेचे स्वरूप.. म्हणुनच आम्ही देशाचा उल्लेख भारतमाता असा करतो. या राष्ट्राच्या प्रगतीची जबाबदारी आम्हा सगळ्यांची आहे. देहापासून देवापर्यंत जाताना मध्ये देश असतो, असे बाळकडू आम्हाला आहे.  भारताने कायमच विश्व कल्याणाचा विचार केला आहे हीच आमची परंपरा आहे.  परंतु सज्जनांचे रक्षण आणि दुर्जनांवर वचक असेल तरच समाज स्वस्थ असतो. हीच आश्वासकता आमची लोकशाही देते... हीच आमची परंपरागत शिकवण आहे. ऊर्जा, शक्ती ह...